„Uznamska Nagroda Translatorska 2026 – Wręczenie nagrody z udziałem noblistki Olgi Tokarczuk“
Świnoujście, Polska
Między bałtyckim niebem a światłami miasta rozpina się literacki łuk, gdy noblistka Olga Tokarczuk esejem o powieści Bolesława Prusa „Lalka" pozwala na nowo doświadczyć tego dzieła, a jednocześnie uhonorowana zostaje wybitna praca translatorska laureatów. W centrum znajduje się wręczenie 1. Uznamskiej Nagrody Translatorskiej dla Lisy Palmes i Lothara Quinkensteina. Ich wspólna praca w przykładowy sposób przyczyniła się do tego, że literatura może ożywać ponad granicami językowymi i kulturowymi. Szczególnie ich subtelny przekład powieści Prusa „Lalka" pokazuje, jak tłumaczenie może działać jako twórcze współautorstwo – jako most między światami i epokami. Nagroda honoruje ich wieloletnie zaangażowanie na rzecz żywego pośrednictwa polskiej literatury w obszarze niemieckojęzycznym.
Lisa Palmes
Lisa Palmes urodziła się w Münster. Po maturze odbyła szkolenie w Wiedniu i przez kilka lat pracowała jako fryzjerka. Od 25 lat mieszka w Berlinie, gdzie studiowała polonistykę i germanistykę. Od 2008 roku tłumaczy polską literaturę – przede wszystkim powieści – na język niemiecki. Wspólnie z niemiecko-polską księgarnią Buchbund w Berlinie organizuje cykle rozmów z polskimi pisarkami i pisarzami. Ponadto pisze hasła słownikowe dla Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache (Cyfrowego Słownika Języka Niemieckiego). Do jej znanych przekładów należą „Księgi Jakubowe" Olgi Tokarczuk (z Lotharem Quinkensteinem), „Ciemno, prawie noc" i „Gorzko, gorzko" Joanny Bator oraz „Śmieje się ten, kto ma zęby" Zyty Rudzkiej.
Lothar Quinkenstein
Lothar Quinkenstein, urodzony w 1967 roku w Bayreuth, jest niemieckim pisarzem, tłumaczem i literaturoznawcą, który intensywnie zajmuje się tematyką polsko-niemiecką i kulturą pamięci. Po studiach germanistyki i etnologii we Fryburgu obronił w 1999 roku doktorat na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i do 2024 roku pracował w tamtejszym Instytucie Filologii Germańskiej. Od 2012 roku wykładał germanistykę międzykulturową w Collegium Polonicum w Słubicach (we współpracy z Uniwersytetem Europejskim Viadrina). Od 1994 do 2011 roku mieszkał w Polsce, obecnie mieszka w Berlinie. Jego debiutem był zbiór opowiadań „Nervenharfe" (1998), po którym ukazały się „Beim Stimmen der Saiten" (wiersze, 2007), „Tellurium" (powieść, 2013), „gegenort" (wiersze, 2013), „Souterrain" (powieść, 2019) i „Wiesenzeit" (opowiadanie, 2020). Jako tłumacz przybliżył polską literaturę niemieckojęzycznej publiczności, w tym „Księgi Jakubowe" Olgi Tokarczuk (z Lisą Palmes), „Zielone dzieci" (2020), „Ćwiczenia z obcości" (2021) oraz „Chleb rzucony umarłym" Bogdana Wojdowskiego (2020). Otrzymał m.in. Nagrodę Jabłonowskiego (2017) Societas Jabłonoviana, stypendia w Krakowie i Wiepersdorfie oraz nagrodę „Spiegelungen".
Olga Tokarczuk
Olga Tokarczuk (*1962) jest jedną z najważniejszych polskich pisarek oraz laureatką Literackiej Nagrody Nobla (2019, za rok 2018). Znana jest z magiczno-realistycznego stylu, w którym łączy historię, mity i tematy psychologiczne w poetyckie światy narracji. Urodzona w Sulechowie, studiowała psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i początkowo pracowała jako psychoterapeutka, zanim poświęciła się pisarstwu. Przełom osiągnęła w 1996 roku powieścią „Prawiek i inne czasy". Następnie ukazały się dzieła takie jak „Bieguni" (2007), „Prowadź swój pług przez kości umarłych" (2009) i „Księgi Jakubowe" (2014). Za „Biegunów" została nagrodzona w 2018 roku Man Booker International Prize. Twórczość Tokarczuk wyróżnia się bajkowymi i filozoficznymi tonami oraz odzwierciedla jej humanistyczną postawę i zaangażowanie na rzecz praw środowiska, zwierząt i kobiet.
Olga Mannheimer
Olga Mannheimer jest niemiecką pisarką, dziennikarką i tłumaczką polsko-żydowskiego pochodzenia, znaną przede wszystkim z dzieł poświęconych literaturze żydowskiej oraz tematyce migracji i historii Europy Wschodniej. Urodzona w 1959 roku w Warszawie jako córka lwowskiego Żyda i Kozaczki, którzy przeżyli Gułag, w 1969 roku wyemigrowała do Francji do żydowskiego internatu, a od 1972 roku mieszka w Monachium, gdzie studiowała romanistykę i slawistykę. Po wykształceniu pracowała jako tłumacz ustny, tłumacz pisemny i redaktor, zanim ugruntowała swoją pozycję jako dziennikarka, trenerka międzykulturowa i autorka – biografia naznaczona wielojęzyczną różnorodnością i budowaniem mostów kulturowych, jak sama podkreślała w wywiadach, mówiąc o braku „języka ojczystego". Do jej dzieł literackich należą antologie „Träume sind frei" (1992) i „Frauen in Polen" (1994), powieść „Nur wenn ich lache" (2008) – zbiór nowych żydowskich opowieści – oraz „Blau Weiß Rot" (2017); uczestniczyła także we współczesnych projektach, w tym w antologii „Wir schon wieder" (2024), która ukazuje różnorodne perspektywy żydowskie.
Bądź na bieżąco
